Yaş : 18 - 65 yaşları arasında olan her sağlıklı kişi kan verebilir.
Sıklık : Erkekler, en sık 2 ayda bir; kadınlar ise, en sık 3 ayda bir olmak üzere ve yılda toplam 4 üniteyi geçmemek koşuluyla kan verebilirler. 50 kg'ın üzerinde olan herkes kan bağışı yapabilir.
Miktar : Bağışlanan kan standart olarak 450 mL'dir. İnsan vücudunda toplam 5000-6000 mL kan olduğu düşünülürse, bu miktar, toplam kan hacminin sadece % 7,5-9' u kadardır.Kan bağışını takiben, eksilen sıvı hacmi, damar dışındaki sıvının, damar içine geçmesiyle saatler içerisinde karşılanır. Hücrelerin yenilenmesi süreci ise, 2 ay kadardır. Düzenli aralıklarla yapılan kan bağışının sağlık açısından herhangi bir sakıncası olmadığı gibi, aksine bir çok yararı mevcuttur.
Kansızlık : Kansızlık, elbetteki kan bağışı için engeldir. Günlük yaşamın olağan sayılabilecek ve çoğunlukla psikolojik kaynaklı olan halsizlik, bitkinlik gibi durumlar, anemi olarak algılanmamalıdır. Anemi tanısı, kan testleriyle yapılmaktadır. Kan bağışı için kriter hemoglobin değeridir...
Muhafaza etme : Kanın saklanma süresi, torba içindeki antikoagülan solüsyonun niteliğine bağlıdır. Bugün kullanılmakta olan torbalarda bu süre 35-42 gündür.Bu süre, kanın tüketimi için fazlasıyla yeterli bir depolama süresidir.
Sterilite: Kan torbaları, tek kullanımlık ve steril olarak imal edilmektedir. Bu sebeple, kan bağışı sırasında donöre herhangi bir hastalık bulaştırılması söz konusu değildir.
Yan Etki : Kan bağışının, kilo aldırma, zayıflatma, halsiz bırakma, kaşıntı ve bağımlılık gibi yan etkileri yoktur.
İlaç Kullanımı : Almış olduğunuz ilaçlar, kanınıza geçmektedir. Bu ilaçlardan bazıları kan bağışı yapmaya engel teşkil eder.Kan bağışından önce, eğer sağlığınız açısından mecbur değilseniz, ilaç almayınız. Almak durumundaysanız, kan verip veremeyeceğinizi kan merkezi doktorlarına danışabilirsiniz.
-
Aspirin kullanımı: Kan bağışına engel değildir. Sadece, trombosit amaçlı kal alımında veya tromboferezde dikkat edilmelidir.
-
Tegison (Sedef hastalığında kullanılan bir ilaç) kullananlar, ilacı kestikten 3 yıl sonra kan verebilir.
-
Accutan veya benzeri retinoik asit türevi ilaçları kullananlar, ilacı bıraktıktan 4 hafta sonra gönüllü donör olabilir.
-
Faktör konsantresi kullananlar, donör olamazlar.
Tansiyon : Sistolik kan basıncı 180 mmHg'yı, diastolik kan basıncı ise, 100 mmHg'yı aşmamalıdır.
Hastalıklar : Yine bazı hastalıklar da ilaçlar gibi kan bağışına sürekli veya belli bir dönem için engel oluşturmaktadır. Bu hastalıklara ilişkin bazı bilgiler aşağıda belirtilmiştir.
-
Hepatit B (Hiçbir zaman kan veremezler)
-
Hepatit C (Hiçbir zaman kan veremezler)
-
AIDS (Hiçbir zaman kan veremezler)
-
Sıtma (Tedavinin sağlanmasından 3 yıl sonradan itibaren kan verebilirler)
-
Frengi (İyileştikten 1 yıl sonra kan verebilirler)
-
Creutzfeldt-Jacob (Hiçbir zaman kan veremezler)
-
Chagas Hastalığı (Sadece fraksinasyon amaçlı kullanılabilir)
-
Tüberküloz (Tedavinin sağlanmasından 5 yıl sonra kan verebilirler)
-
Diabet (İlaç kullanmayan veya ilaç kullandığı halde, kan şekeri regüle edilmiş olanlar kan verebilir)
-
Anemi (Anemi teşhisi konmuş kişiler kan bağışçısı olamazlar)
-
Gebeler kan veremez. Doğum veya gebeliğin sonlan(dırıl)masından 6 hafta sonra kan verebilirler.
-
Koroner kalp hastalığı,
Angina pektoris,
Ciddi kardiyak aritmi,
Serebrovasküler hastalıklar,
Arteriyal tromboz veya Rekküren venöz trombozu olan kişiler kan veremezler.
-
Allerji (Astım hastaları kan veremez. Polen allerjisi olanlar ise, sadece allerjileri oldukları dönemde kan veremezler.)
-
Otoimmün hastalığı (Hiçbir zaman kan veremezler)
-
Kanama diatezi (Hiçbir zaman kan veremezler)
-
Kronik Bronşit (Hiçbir zaman kan veremezler)
-
Kronik nefrit ve pyelonefritli hastalar (Hiçbir zaman kan veremezler)
-
Akut glomerulonefrit (İyileşmeden 5 yıl sonra bağış yapabilirler)
-
Malign (Habis) hastalığı (Hiçbir zaman kan veremezler)
-
Brusella almış olanlar, tam iyileşmeyi takiben iki sene sonra kan bağışı gönüllüsü olabilirler.
-
Epilepsi (Hiçbir zaman kan veremezler)
-
Osteomyelit geçirmiş hastalar (tam düzelmeden 5 yıl sonra kan verebilirler)
-
Cerrahi: Büyük ameliyatlardan sonra 6 ay boyunca kan bağışı alınmaz.Mide rezeksiyonu geçirenler ise, hiçbir zaman donör olamazlar.
-
Transfüzyon: Kan veya kan ürünü alan donörler, 1 yıl boyunca kan veremezler.
-
Ölü bakteri aşısı olanlar, 5 gün donör olamazlar.(Kolera, tifo, antrax)
İnaktif virus aşısı ve toxoid alanlar ise 3 gün kan veremezler (Polio-injeksiyon , influenza, rabies, difteri, tetanoz)
Kadri Bahtiyar